Sprzedaż samochodu – zgłoszenie zbycia, OC i podatek. Obowiązki sprzedającego

Przy sprzedaży samochodu sprzedający ma trzy obowiązki. W ciągu 30 dni musi zgłosić zbycie pojazdu w wydziale komunikacji (można to zrobić online i bezpłatnie). W ciągu 14 dni musi powiadomić na piśmie ubezpieczyciela OC o sprzedaży i podać dane kupującego. Jeśli sprzedaje auto przed upływem pół roku od końca miesiąca, w którym je kupił, musi wykazać ewentualny dochód w zeznaniu PIT-36. Do tego dochodzi przekazanie kupującemu dokumentów, bez których nie zarejestruje on auta.

Krok 1: umowa i przekazanie auta

Podstawą jest umowa sprzedaży (albo faktura, jeśli sprzedajesz w ramach firmy). Umowa powinna zawierać dane obu stron, dane auta (marka, model, numer VIN, numer rejestracyjny), cenę, datę i godzinę przekazania pojazdu oraz podpisy. Godzina ma znaczenie praktyczne: od chwili przekazania auta to kupujący odpowiada za to, co się z nim dzieje, i warto móc to wykazać, np. przy mandacie z fotoradaru.

Spisz umowę w dwóch egzemplarzach i zachowaj swój – będzie potrzebny przy zgłoszeniu zbycia, a skan lub zdjęcie dołączasz do zgłoszenia online.

Krok 2: zgłoszenie zbycia pojazdu (30 dni)

Masz 30 dni kalendarzowych od dnia sprzedaży (np. podpisania umowy) na zawiadomienie urzędu. Zgłoszenie składasz w wydziale komunikacji:

• starostwa powiatowego – jeśli mieszkasz w powiecie,
• urzędu miasta – jeśli mieszkasz w mieście na prawach powiatu,
• urzędu dzielnicy – jeśli mieszkasz w Warszawie.

Usługa jest bezpłatna. Możesz ją załatwić:

• online przez gov.pl – usługa „Zgłoś zbycie lub nabycie pojazdu” wymaga zalogowania (np. profilem zaufanym) i dołączenia skanu lub zdjęcia dokumentu potwierdzającego sprzedaż;
• w portalu mój Pojazd – dla pojazdów zarejestrowanych, po zalogowaniu przez login.gov.pl;
• osobiście w urzędzie – z dowodem osobistym i umową.

W zgłoszeniu podajesz dane kupującego i dane pojazdu. Według gov.pl osoba, która nie zgłosi zbycia w ciągu 30 dni, może zapłacić karę 250 zł. Karę nakłada starosta.

Krok 3: OC – co się dzieje z polisą (14 dni)

Polisa OC nie wygasa przy sprzedaży – przechodzi na kupującego razem z autem (art. 31 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Kupujący może ją wypowiedzieć na piśmie; wtedy umowa rozwiązuje się z dniem wypowiedzenia, a on musi mieć nową polisę najpóźniej tego samego dnia. Jeśli nie wypowie, polisa trwa do końca okresu, a ubezpieczyciel może przeliczyć składkę według zniżek i zwyżek nowego właściciela.

Sprzedający ma w związku z tym dwa obowiązki (art. 32 tej ustawy):

1. przekazać kupującemu potwierdzenie zawarcia umowy OC,
2. powiadomić na piśmie ubezpieczyciela w terminie 14 dni od sprzedaży – o samym fakcie zbycia i o danych nabywcy: imię, nazwisko, adres i PESEL (a w przypadku firmy – nazwa, siedziba i REGON).

Szkody wyrządzone po dniu sprzedaży nie obciążają już sprzedającego. Jeśli jednak nie powiadomi on ubezpieczyciela, odpowiada solidarnie z kupującym za składkę należną za okres od sprzedaży do dnia powiadomienia. Innymi słowy: jeśli nowy właściciel nie zapłaci kolejnej raty, ubezpieczyciel może upomnieć się o nią u ciebie.

Jeśli miałeś AC lub inne dobrowolne ubezpieczenia, sprawdź ich ogólne warunki – opisane wyżej zasady ustawowe dotyczą obowiązkowego OC, a to, co dzieje się z dobrowolną polisą i niewykorzystaną składką, określa umowa z ubezpieczycielem.

Krok 4: podatek PIT – zasada pół roku

Sprzedaż prywatnego samochodu (nie w ramach firmy) jest opodatkowana PIT tylko wtedy, gdy następuje przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym auto stało się twoją własnością. Przykład: auto kupione 10 marca – pół roku liczysz od 31 marca, więc sprzedaż od 1 października nie rodzi już obowiązku podatkowego.

Jeśli sprzedajesz wcześniej:

• dochód = przychód (cena sprzedaży) – koszty uzyskania przychodu (koszt nabycia oraz ewentualne nakłady na auto),
• dochód wykazujesz w zeznaniu PIT-36 (część E, pozycja dotycząca odpłatnego zbycia rzeczy z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT),
• dochód jest opodatkowany według skali podatkowej (12% i 32%),
• zeznanie składasz od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku sprzedaży.

Jeśli sprzedałeś taniej, niż kupiłeś, dochodu nie ma – ale przy sprzedaży przed upływem pół roku transakcję i tak trzeba wykazać w zeznaniu. Zachowaj umowę zakupu i dowody nakładów: to one potwierdzają koszty.

Jakie dokumenty przekazać kupującemu

Kupujący musi zarejestrować auto na siebie, a do tego urząd wymaga m.in.:

• dowodu własności – umowy sprzedaży (oryginał),
• dowodu rejestracyjnego (oryginał),
• tablic rejestracyjnych (tablice zostają przy aucie),
• zaświadczenia o pozytywnym badaniu technicznym, jeśli jest wymagane.

Oprócz tego przekaż:

• potwierdzenie zawarcia umowy OC – to obowiązek z ustawy,
• wszystkie kluczyki i karty,
• książkę serwisową, faktury za naprawy, instrukcję obsługi – nie są wymagane przez urząd, ale ułatwiają sprzedaż i potwierdzają historię auta.

Karta pojazdu nie figuruje wśród dokumentów wymaganych dziś do rejestracji. Jeśli ją masz, możesz przekazać ją kupującemu razem z pozostałymi papierami.

Najczęstsze błędy sprzedających

• „Kupujący zgłosi za mnie”. Zgłoszenie nabycia i zgłoszenie zbycia to dwa odrębne obowiązki. Kupujący przerejestrowujący auto nie zwalnia cię z twojego.
• Brak powiadomienia ubezpieczyciela. Termin to 14 dni, krótszy niż w urzędzie. Bez tego odpowiadasz za składkę.
• Umowa bez godziny przekazania. Utrudnia wyjaśnienie, kto prowadził auto w danym momencie.
• Sprzedaż świeżo kupionego auta bez sprawdzenia daty. Kilka dni różnicy decyduje o tym, czy musisz złożyć PIT-36.

Najczęstsze pytania

Czy muszę wyrejestrować auto po sprzedaży? Nie. Zgłaszasz zbycie, a kupujący przerejestrowuje pojazd na siebie.

Czy sprzedaż auta po pół roku trzeba gdzieś wykazać w PIT? Nie – według podatki.gov.pl sprzedaż po upływie tego okresu nie podlega PIT i nie wykazujesz jej w zeznaniu.

Co zrobić z polisą, jeśli kupujący ją wypowie? To decyzja kupującego. Twoim obowiązkiem jest powiadomienie ubezpieczyciela; ewentualne rozliczenia między ubezpieczycielem a nowym właścicielem już cię nie dotyczą.