Prawo jazdy od 17 lat – zasady kategorii B, osoba towarzysząca i ograniczenia do 18. urodzin

Od 3 marca 2026 r. prawo jazdy kategorii B może uzyskać osoba, która skończyła 17 lat – za pisemną zgodą rodzica lub opiekuna. Takie prawo jazdy działa jednak z ograniczeniami: do 18. urodzin jest ważne tylko w Polsce, a przez pierwsze 6 miesięcy (nie dłużej niż do 18 lat) młody kierowca może prowadzić auto wyłącznie z doświadczoną osobą towarzyszącą na przednim siedzeniu. Zmiany wprowadziła ustawa z 17 października 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1676), która nowelizuje m.in. ustawę o kierujących pojazdami.

Od kiedy i na jakiej podstawie

Ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 2 grudnia 2025 r. i co do zasady weszła w życie po upływie 3 miesięcy, czyli 3 marca 2026 r. Przepisy o 17-latkach należą do tej podstawowej części – Ministerstwo Infrastruktury i policja potwierdziły, że obowiązują od 3 marca 2026 r.

Nowelizacja zmieniła art. 8 ustawy o kierujących pojazdami: minimalny wiek dla pojazdów z kategorii B to teraz 17 lat. Dla kategorii A2, B+E, C1 i C1+E pozostaje 18 lat – siedemnastolatek nie zrobi więc od razu uprawnień na przyczepę w kategorii B+E.

Kiedy można zacząć kurs i podejść do egzaminu

Ustawa o kierujących pojazdami pozwala rozpocząć szkolenie nie wcześniej niż 3 miesiące przed osiągnięciem minimalnego wieku, a przystąpić do egzaminu państwowego nie wcześniej niż miesiąc przed jego osiągnięciem. Przy kategorii B oznacza to w praktyce:

• kurs – od 16 lat i 9 miesięcy,
• egzamin państwowy – od 16 lat i 11 miesięcy,
• prawo jazdy – po ukończeniu 17 lat.

Osoba niepełnoletnia potrzebuje pisemnej zgody rodzica lub opiekuna na uzyskanie prawa jazdy kategorii B. Pozostałe etapy – profil kandydata na kierowcę, badanie lekarskie, kurs w ośrodku szkolenia i egzamin w WORD – wyglądają tak samo jak dla pełnoletnich.

Osoba towarzysząca – kto może nią być

Przez 6 miesięcy od dnia uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do 18. urodzin, kierowca z prawem jazdy zdobytym przed 18. rokiem życia może prowadzić samochód tylko w towarzystwie pasażera siedzącego na przednim siedzeniu. Według nowego art. 8a ustawy o kierujących pojazdami osoba ta musi spełniać łącznie wszystkie warunki:

Wymogi wieku i stażu nie dotyczą instruktora nauki jazdy ani egzaminatora. Osoba towarzysząca nie musi być rodzicem – może to być każdy, kto spełnia warunki.

Ograniczenia do 18. urodzin

Niezależnie od 6-miesięcznego okresu z opiekunem, do ukończenia 18 lat obowiązują dodatkowe zasady:

• Prawo jazdy ważne tylko w Polsce. Wyjazd autem za granicę jako kierowca jest możliwy dopiero po 18. urodzinach.
• Przewóz osób niepełnoletnich – kierowca poniżej 18 lat nie może przewozić osoby, która nie ukończyła 18 lat, bez pasażera spełniającego warunki osoby towarzyszącej. Dotyczy to także czasu po upływie pierwszych 6 miesięcy.
• Zakaz pracy kierowcy – do 18 lat nie wolno wykonywać transportu drogowego rzeczy, przewozu osób taksówką ani przewozu okazjonalnego.

Przykład: osoba, która dostała prawo jazdy w dniu 17. urodzin, przez pół roku jeździ tylko z opiekunem. Po tym czasie może jeździć sama, ale do 18 lat wyłącznie w Polsce i bez niepełnoletnich pasażerów, chyba że obok siedzi osoba spełniająca warunki z tabeli. Kto zdał egzamin np. w wieku 17 lat i 8 miesięcy, jeździ z opiekunem tylko do 18. urodzin – wtedy ograniczenie wygasa.

Okres próbny: 3 lata zamiast 2

Nowe brzmienie art. 91 ustawy o kierujących pojazdami wydłuża okres próbny dla młodszych kierowców:

• 2 lata – dla osoby, która uzyskała prawo jazdy kat. B po ukończeniu 18 lat,
• 3 lata – dla osoby z prawem jazdy uzyskanym jako 17-latek, ale nie dłużej niż do 20. urodzin.

W okresie próbnym kierowcy samochodu nie wolno jechać po spożyciu jakiejkolwiek ilości alkoholu – ustawa określa limit 0,0 promila we krwi (0,0 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza). Kto w okresie próbnym przekroczy 12 punktów karnych, musi ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym w ciągu 12 miesięcy od naruszenia. Dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stwierdzone prawomocnie oznaczają decyzję starosty o przedłużeniu okresu próbnego o 2 lata (albo o uzupełniającym okresie próbnym).

Najczęstsze pytania

Czy 17-latek może jeździć sam od razu po egzaminie? Nie. Przez pierwsze 6 miesięcy (lub krócej – do 18. urodzin) musi mieć obok siebie osobę spełniającą warunki z ustawy.

Czy rodzic z prawem jazdy od 4 lat może być opiekunem? Nie. Wymagane jest nieprzerwane posiadanie prawa jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat, liczone od dnia jazdy.

Czy z takim prawem jazdy można pojechać na wakacje do Czech? Nie jako kierowca – do 18. urodzin uprawnienie obowiązuje tylko na terytorium Polski.

Czy do kursu potrzebna jest zgoda rodzica? Ustawa wymaga pisemnej zgody rodzica lub opiekuna na uzyskanie prawa jazdy przez osobę niepełnoletnią. Szczegóły dokumentów przy zakładaniu profilu kandydata na kierowcę podaje wydział komunikacji.

Czy obowiązek jazdy z opiekunem dotyczy każdego pojazdu kategorii B? Ustawa mówi o pojeździe samochodowym innym niż czterokołowiec. Wymóg pasażera na przednim siedzeniu nie obejmuje więc czterokołowców, choć pozostałe ograniczenia (ważność tylko w Polsce do 18 lat) dotyczą całego uprawnienia.

Od kiedy liczy się okres próbny? Od dnia wydania prawa jazdy. Jeśli młody kierowca dostał tymczasowe elektroniczne prawo jazdy, okres próbny biegnie od dnia zdania egzaminu państwowego.

Co z mObywatelem? Informacje o punktach i o przedłużeniu okresu próbnego są przekazywane z centralnej ewidencji kierowców także do aplikacji mObywatel – tak przewiduje nowelizacja.